Dla rodziców dzieci 10–15 lat
Co dzieje się pod powierzchnią?
Widzisz, że dziecko krzyczy, milczy, wycofuje się albo odmawia współpracy.
Widzisz zachowanie. Ale nie wszystko, co mogło do niego doprowadzić.
Za jedną reakcją mogą kryć się różne emocje, potrzeby, myśli i sygnały z ciała.
Zobacz, jak ta sama sytuacja może wyglądać z dwóch stron.
Z drugiej strony drzwi
Jedna sytuacja. Dwie perspektywy.
Znasz tę sytuację. Wiesz, co powiedziało dziecko. Pamiętasz własną reakcję. Ale czy wiesz, jak tę samą chwilę mogło przeżyć ono? Przeczytaj jedną historię z dwóch stron.
Co może wpływać na reakcję dziecka?
Jedno zachowanie nie opowiada całej historii.
Dziecko odmawia pójścia do szkoły. Rodzic widzi odmowę. Ale sama odmowa nie wyjaśnia, co się wydarzyło.
To, co widać
„Nie idę dzisiaj do szkoły!”
1. Obawa
Dziecko może bać się sprawdzianu lub oceny.
2. Relacje
Może obawiać się spotkania z rówieśnikami.
3. Przeciążenie
Może czuć, że nie ma już siły na kolejny wymagający dzień.
4. Potrzeba przewidywalności
Może niepokoić je nagła zmiana planu.
Czego nadal nie wiemy?
Które z tych wyjaśnień, jeśli którekolwiek, pasuje do sytuacji tego dziecka. Możliwe są także inne przyczyny.
Nie każde zachowanie ma jedną przyczynę. I nie każdą przyczynę da się rozpoznać od razu.
Rozumienie zaczyna się wtedy, gdy przestajemy traktować własne przypuszczenia jak pewność.
Przeczytaj historię „Nie idę jutro do szkoły” →Zanim nazwiesz przyczynę, sprawdź, co naprawdę wiesz.
Rodzic często musi reagować szybko. Nie zawsze ma czas ani wszystkie informacje. Pomocne może być jednak rozróżnienie trzech rzeczy.
1. Co zaobserwowałem?
„Dziecko wyszło z pokoju podczas rozmowy.”
To opis zdarzenia, a nie wyjaśnienie jego przyczyny.
2. Co przypuszczam?
„Może poczuło się przytłoczone rozmową.”
To możliwa interpretacja. Nie mamy jeszcze pewności.
3. Czego potrzebuję się dowiedzieć?
„Czy chciało przerwać rozmowę, odpocząć, czy wydarzyło się coś innego?”
Odpowiedź może pojawić się później, kiedy będzie przestrzeń na rozmowę.
Nie zawsze uda się poznać przyczynę zachowania. Nie zawsze dziecko będzie umiało ją wyjaśnić.
Brak pełnego wyjaśnienia nie oznacza, że rodzic nie może zadbać o bezpieczeństwo, granice i spokojny kontakt.
A co dzieje się w tym czasie z Tobą?
Kiedy dziecko krzyczy, zamyka się w pokoju albo odmawia rozmowy, Ty również możesz czuć złość, niepokój, bezradność lub zniecierpliwienie.
Twoje emocje wpływają na to, co powiesz i co zrobisz dalej. Możesz zacząć od zauważenia tego, co dzieje się z Tobą.
Cztery kroki, zanim zareagujesz
Nie zawsze możesz zdecydować, co poczuje Twoje dziecko. Możesz jednak uczyć się wybierać, jak odpowiesz na jego emocje.
Chcesz zrobić kolejny krok?
Sprawdź, jak Twoja reakcja może wpłynąć na sytuację.
Podejmuj decyzje w interaktywnych scenariuszach i zobacz, jak różne reakcje mogą zmieniać przebieg sytuacji.
Przejdź do scenariuszy →Praktyczne materiały dla rodziców
Materiały do rozmowy, obserwacji i wspólnych ustaleń, z których skorzystasz poza aplikacją.
Zobacz materiały →Zrozumienie to początek. Umiejętności rozwijają się w praktyce.
Rozumienie emocji pomaga inaczej spojrzeć na zachowanie dziecka. Rozpoznawanie emocji, komunikowanie potrzeb i wybieranie sposobów reagowania to umiejętności, które można rozwijać w praktyce.
Poznaj indywidualny Trening Regulacji Emocji Agaty Taneckiej dla dzieci i młodzieży w wieku 10–15 lat.
Podstrona ma charakter edukacyjny. Nie służy do diagnozowania i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą, psychoterapii ani leczenia.